
Photo by Yibei Geng on Unsplash
Czy jest możliwe zawarcie umowy o dzieło z członkiem zarządu spółki? Jest możliwe i, co więcej, stanowi ciekawe rozwiązanie z punktu widzenia samej spółki. Jest to rozwiązanie całkowicie legalne, jednakże przy jej zawieraniu trzeba zachować szczególną ostrożność, wszak zawarcie umowy o dzieło a zawarcie umowy o pracę bądź umowy zlecenia prowadzi do odmiennych konsekwencji wobec ZUS.
Kiedy umowa o dzieło z członkiem zarządu jest dopuszczalna?
Odpowiadając na to pytanie, należy w pierwszej kolejności odpowiedzieć sobie, czym jest umowa o dzieło? Zgodnie z art. 627 kodeksu cywilnego:
Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje
się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.
Co należy przez to rozumieć?
Jest to umowa rezultatu, zatem w wyniku jej zawarcia członek zarządu, będący przyjmującym zamówienie, zobowiązany jest wykonać oznaczone dzieło (np. przygotowanie sprawozdania, procedury, loga itp.). Czym dzieło na pewno być nie może? Prowadzeniem spraw spółki, bieżącym doradztwem, prowadzeniem księgowości itp. W dużym uproszczeniu – dzieło nie może być czynnością rozciągniętą w czasie.
W praktyce zatem do zawarcia umowy o dzieło z członkiem zarządu spółki w sytuacji, kiedy zleca mu się wykonanie czegoś, co wykracza poza zakres obowiązków wynikający czy to z umowy o pracę, czy to z kontraktu menadżerskiego, czy też z innej formy zatrudnienia.
Ryzyka związane z umową o dzieło dla członka zarządu
- Nieważność umowy
Przy zawieraniu umowy między spółką a członkiem jej zarządu istotne jest to, kto wówczas reprezentuje spółkę. Tu z pomocą przychodzi nam art. 210 kodeksu spółek handlowych, który wprost mówi, że:
§ 1 W umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.
§ 2 W przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1 (jedyny wspólnik spółki przyp. autor), jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.
Zatem, w przypadku gdy w spółce funkcjonuje rada nadzorcza, to ona reprezentuje spółkę, jednakże kiedy rady nadzorczej nie ma, wówczas konieczne jest zwołanie Zgromadzenia Wspólników, na którym to wybrany zostanie pełnomocnik władny zawrzeć umowę z członkiem zarządu.
2. Ryzyko związane z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych
W momencie, kiedyś ZUS zakwestionuje charakter umowy, która z założenia miała być umową o dzieło (co oznacza, że nie trzeba opłacać składek), a w ocenie ZUS jest rodzajem umowy, z tytułu której należy odprowadzać składki zdrowotne, wówczas organ zakwestionuje braki składek i wezwie do ich opłacenia razem z odsetkami.
Bardzo ważne jest, by umowa między spółką a członkiem zarządu była zawarta na warunkach rynkowych. Jeżeli Urząd Skarbowy uzna wynagrodzenie z tytułu realizacji przedmiotu umowy za nierynkowe, wówczas w konsekwencji może uznać także, że jest to sztuczne zawyżanie kosztów, które z kolei może powodować obniżenie obowiązkowej daniny. Panaceum na tego rodzaju problem jest rozeznanie rynku, celem zorientowania się, czy warunki wpisane w umowę o dzieło z członkiem zarządu są rynkowe.
3. Ryzyko pokrycia się obowiązków z zakresem obowiązków wynikającym z pełnienia funkcji członka zarządu
Przedmiot umowy o dzieło nie może pokrywać się z zakresem obowiązków zawodowych członka zarządu spółki. Należy w sposób jak najbardziej dokładny określić przedmiot umowy w taki sposób, aby nie wzbudzał on wątpliwości interpretacyjnych, zestawiając go z codziennymi czynnościami zawodowymi członka zarządu.
Najczęstsze błędy przy zawieraniu umowy o dzieło przez spółkę z członkiem jej zarządu?
- Niewłaściwa reprezentacja
…prowadząca do nieważności umowy. Dlatego tak ważne jest, by spółka była właściwie reprezentowana, czy to przez radę nadzorczą, czy przez pełnomocnika upoważnionego uchwałą zgromadzenia wspólników.
2. Niewłaściwy charakter umowy
Błędnie określony przedmiot umowy może doprowadzić do tego, że zostanie ona uznana nie za umowę o dzieło, a za umowę zlecenie. Wówczas sprawa robi się bardzo poważna, wszak rodzi to konsekwencje w postaci zaległości składkowych, których zwrot może zostać powiększony o należne odsetki.
Podsumowanie
Zawarcie umowy o dzieło z członkiem zarządu spółki jest możliwe i stanowi atrakcyjną opcję dla przedsiębiorców. Decydując się na takie rozwiązanie, trzeba mieć na uwadze szereg potencjalnych problemów, których można uniknąć, zachowując należytą staranność w procesie zawierania takowej umowy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy członek zarządu może mieć umowę o dzieło?
Tak, ale tylko w określonych sytuacjach, gdy umowa dotyczy konkretnego rezultatu, a nie wykonywania obowiązków zarządczych.
Czy umowa o dzieło z członkiem zarządu jest legalna?
Tak, ale musi być odpowiednio skonstruowana i dotyczyć konkretnego dzieła.
Czy ZUS może zakwestionować umowę o dzieło?
Tak, szczególnie jeśli umowa w rzeczywistości dotyczy świadczenia usług lub pełnienia funkcji zarządczej.
Czy członek zarządu może mieć kilka umów?
Tak, ale każda z nich musi mieć odrębny charakter i podstawę prawną.
Jak możemy Ci pomóc?
Masz wątpliwości, czy prawidłowo podchodzisz do kwestii zawarcia umowy o dzieło między spółką a członkiem zarządu? Zajmujemy się obsługą prawną spółek oraz doradztwem dla biznesów, w tym firm technologicznych. Pomagamy przedsiębiorcom bezpiecznie prowadzić biznes.
Możemy dla Ciebie:
– wyjaśnić, czym właściwie jest umowa o dzieło,
– zweryfikować, jaki charakter ma umowa, jaka ma zostać zawarta między spółką a członkiem jej zarządu,
– przeprowadzić Cię przez proces od zainicjowania, do zawarcia umowy między stronami,
– zadbać o zgodność formalno-prawną,
– przeprowadzić audyt zawartych już umów.
Umów się na poradę prawną tutaj:
Jeżeli interesujesz się prawem spółek, prawem autorskim, AI i ochroną wizerunku lub jesteś związany z branżą IT/AI po prostu zostaw nam swojego e-maila. Możemy Cie informować o najnowszych wpisach na naszym blogu.
Informacje zawarte w niniejszym artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej ani opinii prawnej. Treść wpisu nie powinna być traktowana jako podstawa do podejmowania decyzji w konkretnych sprawach. W przypadku potrzeby uzyskania indywidualnej pomocy prawnej zaleca się skonsultowanie z prawnikiem lub radcą prawnym.
Autor
Jestem absolwentem studiów prawniczych na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach oraz podyplomowych studiów Master of Corporate Governance (Menadżer ładu korporacyjnego) na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach. Aplikant radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Złożyłem z wynikiem pozytywnym egzamin dla kandydatów na członków organów nadzorczych spółek z udziałem skarbu państwa.