Photo by Aron Visuals on Unsplash
Czy prawa autorskie podlegają dziedziczeniu? Sprawdź, kto dziedziczy prawa autorskie po śmierci twórcy, ile trwają prawa majątkowe i jakie zasady obowiązują w polskim prawie.
Jeżeli interesują Cię podobne artykuły to zapraszam do zapoznania się z nimi na naszym blogu:
- Czy pomysł można chronić prawem autorskim?
- AI a prawo autorskie
- „Jak chronić swoje prawa autorskie? Praktyczny przewodnik po naruszeniach i konsekwencjach oraz checklista dla twórców”
Dziedziczenie praw autorskich – czy prawa autorskie przechodzą na spadkobierców?
W praktyce często pojawia się pytanie, czy prawa autorskie przechodzą na spadkobierców?
Zgodnie z polskim prawem autorskim dziedziczeniu podlegają autorskie prawa majątkowe.
Po śmierci twórcy jego utwory nie pozostają bez ochrony prawnej. W polskim prawie autorskim po śmierci twórcy jego dzieła tworzone za życia są objęte regulacjami prawnymi. W pierwszej kolejności jednak musimy rozróżnić autorskie prawa osobiste od autorskich praw majątkowych, które podlegają innym zasadom. Jak już może się domyślacie autorskie prawa osobiste są ściśle związane z osobą twórcy i są to np. prawo do autorstwa czy oznaczania go imieniem i nazwiskiem.
Drugiem rodzajem praw autorskich są autorskie prawa majątkowe i po śmierci twórcy przechodzą one na spadkobierców na podstawie testamentu lub na podstawie dziedziczenia ustawowego. W takim przypadku spadkobiercy mogą korzystać z utworu i pobierać wynagrodzenie za jego korzystanie przez osoby trzecie np. wynagrodzenie z publikacji.
Czy prawa autorskie podlegają dziedziczeniu?
Autorskie prawa osobiste nie podlegają dziedziczeniu i są ściśle związane z osobą twórcy. Są niezbywalne i nie przechodzą na spadkobierców.
Autorskie prawa majątkowe czyli te związane z wynagrodzeniem przechodzą na spadkobierców czyli podlegają dziedziczeniu czy to na podstawie testamentu czy dziedziczenia z ustawy. Spadkobiercy mogą wtedy korzystać z utworu i pobierać za jego wykorzystanie wynagrodzenie.
Dziedziczenie praw autorskich z testamentu
Autorskie prawa majątkowe mogą zostać przekazane w testamencie. Działa to podobnie jak inne składniki majątku. Twórca sam decyduje zgodnie ze swoją wolę w testamencie kto będzie po śmierci uprawniony do korzystania z utworów i czerpania z nich zysków.
W testamencie twórca może wskazać konkretną osobę lub kilka osób, które będą dziedziczyć jego twórczość po śmierci. Twórca może również określić udziały poszczególnych spadkobierców lub przekazać całość tylko jednej osobie.
Dziedziczenie praw autorskich bez testamentu
Jeżeli twórca nie pozostawił testamentu autorskie prawa majątkowe będą dziedziczone zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa cywilnego o dziedziczeniu ustawowym. Prawa autorskie przechodzą wtedy na najbliższych członków rodziny w takiej samej kolejności jak inne składniki majątku tej osoby.
W pierwszej kolejności spadek przypada małżonkowi i dzieciom zmarłego, którzy dziedziczą w częściach określonych przepisami prawa cywilnego. Jak twórca nie miał dzieci to spadkobiercami mogą zostać m.in. małżonek, rodzice i dalsi krewnych.
Osoby takie mogą wspólnie zadecydować o korzystaniu z utworów.
Ile trwają prawa autorskie po śmierci twórcy?
Autorskie prawa majątkowe nie są jednak bezterminowe. Zgodnie z przepisami prawa autorskiego 70 lat po śmierci twórcy wygasają. Wtedy utwory przechodzą do tzw. domeny publicznej. W tym czasie czyli do 70 lat spadkobiercy czy inne uprawnione osoby mogą korzystać z utworów i czerpać z nich korzyści finansowej. Okres ochrony jest liczony od końca roku kalendarzowego, w którym zmarł twórca. Jeżeli ten czas upłynie to przechodzą do domeny publicznej czyli każdy może je wykorzystać bez konieczności uzyskiwania zgody spadkobierców czy wypłacania wynagrodzenia.
Prawa autorskie w spadku – o czym warto pamiętać?
Przede wszystkim warto zapamiętać, że rozróżniamy osobiste prawa autorskie i majątkowe prawa autorskie.
Osobiste prawa autorskie są niezbywalne i pozostają przy twórcy, natomiast majątkowe prawa autorskie podlegają dziedziczeniu i po śmierci twórcy wchodzą do tzw. masy spadkowej. Mogą zostać nabyte przez spadkobierców zarówno na podstawie testamentu jak i zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego.
Jeżeli twórca nie pozostawił testamentu i nie wskazał osoby czy osób uprawnionych do korzystania z jego dziedzictwa to zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego wszyscy spadkobiercy mogą korzystać z utworów i czerpać z nich korzyści finansowe.
Z punktu widzenia dalszych losów nad dziełami, ważne jest aby twórca rozważył uregulowanie tych kwestii za życia i rozporządził swoją twórczością na wypadek śmierci. Pozwala to jasno wskazać kto będzie mógł zarządzać utworem i podejmował dalsze decyzje.
Informacje zawarte w niniejszym artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej ani opinii prawnej. Treść wpisu nie powinna być traktowana jako podstawa do podejmowania decyzji w konkretnych sprawach. W przypadku potrzeby uzyskania indywidualnej pomocy prawnej zaleca się skonsultowanie z prawnikiem lub radcą prawnym.
Jeśli masz pytania dotyczące praw autorskich lub dziedziczenia, skontaktuj się z nami. Aby umówić konsultację, skorzystaj z przycisku „Umów wizytę”, który znajduje się poniżej. Dzięki temu szybko wybierzesz dogodny termin spotkania.
Jeżeli interesujesz się prawem autorskim, AI i ochroną wizerunku lub jesteś związany z branżą IT/AI po prostu zostaw nam swojego e-maila. Jeżeli potrzebujesz przygotować konkretną umowę czy rozwiązanie umowy również do nas napisz.
Udostępnij:
